ਹਰੀ ਕ੍ਰਾਂਤੀ
ਐਨੀ ਹਰਿਆਲੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ
ਅਰਜੁਨ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਖਬਰ ਕਿ ਉਸਦੇ ਚਿਹਰੇ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਕਿਉਂ
ਉੱਭਰ ਆਈਆਂ ਹਨ
ਉਸਦੇ ਵਾਲ
ਕਿਉਂ ਸਫੇਦ ਹੋ ਗਏ ਹਨ
ਲੋਹੇ ਦੀ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਦੁਕਾਨ ‘ਚ ਬੈਠਾ ਆਦਮੀ
ਸੋਨਾ
ਅਤੇ ਐਡੇ ਵੱਡੇ ਖੇਤ ‘ਚ ਖੜਾ ਆਦਮੀ
ਮਿੱਟੀ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਿਆ
-ਧੂਮਿਲ
ਧੂਮਿਲ ਦੀ ਅੰਤਿਮ ਕਵਿਤਾ
ਸ਼ਬਦ ਕਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ
ਕਵਿਤਾ ਬਣਦੇ ਹਨ
ਇਸਨੂੰ ਵੇਖੋ
ਅੱਖਰਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ
ਆਦਮੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹੋ
ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਸੁਣੀ ਹੈ ਕਿ
ਇਹ ਲੋਹੇ ਦੀ ਅਵਾਜ ਹੈ ਜਾਂ
ਮਿੱਟੀ ‘ਤੇ ਡੁੱਲ੍ਹੇ ਹੋਏ ਖੂਨ ਦਾ ਰੰਗ
ਲੋਹੇ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲੁਹਾਰ ਨੂੰ ਨਾ ਪੁੱਛੋ
ਘੋੜੇ ਤੋਂ ਪੁੱਛੋ
ਜਿਸਦੇ ਮੂੰਹ ‘ਚ ਲਗਾਮ ਹੈ
-ਧੂਮਿਲ
ਕਾਤਲਾਂ ਦੀ ਜੁੰਡਲੀ ਦਾ
ਇਕ ਮੈਂਬਰ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਦੂਜਾ ਉਸਨੂੰ ਮੰਦਭਾਗਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ
ਤੀਸਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਬੰਦੇ ਦੇ ਨੁਕਸ ਕੱਢਦਾ ਹੈ
ਚੌਥਾ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਜਾਇਜ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਪੰਜਵਾਂ ਉਸਦੇ ਹੱਕ ‘ਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਸਾਰੇ ਮਿਲਕੇ
ਬੈਠਦੇ ਹਨ
ਅਗਲੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ‘ਚ-ਰਾਜਿੰਦਰ ਰਾਜਨ
ਇਕ ਮੈਂਬਰ ਹੱਤਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ
ਦੂਜਾ ਉਸਨੂੰ ਮੰਦਭਾਗਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ
ਤੀਸਰਾ ਮਾਰੇ ਗਏ ਬੰਦੇ ਦੇ ਨੁਕਸ ਕੱਢਦਾ ਹੈ
ਚੌਥਾ ਹੱਤਿਆ ਨੂੰ ਜਾਇਜ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਪੰਜਵਾਂ ਉਸਦੇ ਹੱਕ ‘ਚ ਸਿਰ ਹਿਲਾਉਂਦਾ ਹੈ
ਅਤੇ ਅਖੀਰ ਸਾਰੇ ਮਿਲਕੇ
ਬੈਠਦੇ ਹਨ
ਅਗਲੀ ਹੱਤਿਆ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਦੇ ਸਬੰਧ ‘ਚ-ਰਾਜਿੰਦਰ ਰਾਜਨ
ਅਨੁਵਾਦ- ਮਨਦੀਪ, mandeepsaddowal@gmail.com
