ਬੇਹਤਰੀਨ ਨਾਵਲ ਦੀ ਭਾਲ ਵਿੱਚ : The Shadow of the Wind

ਇਹ ਨਾਵਲ The Shadow of the Wind ਸਪੇਨਿਸ਼ ਲੇਖਕ Carlos Ruiz Zafon ਦਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ 2001 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ, ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਅਨੁਵਾਦ 2004 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਇਸ ਦੀ ਲੱਖਾਂ ਕਾਪੀਆਂ ਵਿੱਕ ਚੁੱਕੀ ਹਨ। 40 ਤੋਂ ਵੱਧ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ,ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਵਾਦ ਹੋਇਆ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੇ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਤਾਂ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਹੋ ਚੁੱਕਿਆ ਹੈ ਤਾਂ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਹੈ। ਜਫੋਨ ਦਾ ਜਨਮ 25 ਸਤੰਬਰ, 1964 ਨੂੰ ਸਪੇਨ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਚੜਦੀ ਉਮਰੇ ਹੀ ਲਿਖਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਨਾਵਲ The Prince of Mist 1993 ਵਿੱਚ ਛਪਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਬੇਹਤਰੀਨ ਯੰਗ ਅਡਲਟ ਫਿਕਸ਼ਨ ਐਵਾਰਡ ਵੀ ਮਿਲਿਆ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਨਾਵਲ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਖਾਸ ਤਵਜ਼ੋ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ।ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜਫੋਨ ਨੇ ਦੋ ਤਿੰਨ ਨਾਵਲ ਹੋਰ ਵੀ ਲਿਖੇ, ਪਰ 2001 ਵਿੱਚ ਛਪੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਵਲ The Shadow of the Wind ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੇਹਤਰੀਨ ਨਾਵਲ ਲੇਖਕਾਂ ਦੀ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਖੜਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।The Shadow of the Wind ਇੱਕ ਮਿਸਟਰੀ ਫਿਕਸ਼ਨ ਹੈ।ਇਸ ਨਾਵਲ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਇੱਕ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਜੰਗ ਤੋਂ ਬਾਆਦ ਵਿੱਚ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਨਾਰਮਲ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਰਤ ਰਿਹੇ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿਚਲੀਆਂ ਸਮਾਜਿਕ ਤਬਦੀਲੀਆ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਉਪਰ ਜੰਗ ਕਾਰਨ ਪਈਆਂ ਜ਼ਖ਼ਮਾਂ ਦੀਆਂ  ਝਰੀਟਾਂ ਨੂੰ ਬੜੀ ਖੂਬੀ ਨਾਲ ਰੂਪਮਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਇੱਕ 10 ਸਾਲ ਦੇ ਲੜਕੇ ਡੈਨੀਅਲ ਦੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਉਸਦੇ ਜਵਾਨ ਹੋਣ ਤੱਕ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ।ਨਾਵਲ 10 ਸਾਲ ਦੇ ਡੈਨੀਅਲ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਖੁਫੀਆ ਕਿਤਾਬਘਰ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਣ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ  ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਕਿਤਾਬ-ਘਰ ਦਾ ਨਾਂ The Cemetery of Forgotten Books ਹੈ।ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆਂ ਭਰ ਦੀਆਂ ਭੁੱਲੀਆਂ ਵਿਸਰੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਡੈਨੀਅਲ ਨੂੰ ਕਸਮ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦੱਸੇਗਾ,ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਆਪਣੇ ਖਾਸ ਦੋਸਤ ਟੋਮਸ ਨੂੰ ਵੀ ਨਹੀਂ। ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਘਰ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ ਆਪਣੇ ਲਈ ਚੁਨਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।ਡੈਨੀਅਲ ਜੋ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਚੁਣਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ The Shadow of the Wind ਜਿਸ ਦਾ ਲੇਖਕ ਜੂਲੀਅਨ ਕਰਕਸ ਹੈ।ਡੈਨੀਅਲ ਇਸ ਕਿਤਾਬ ਨੂੰ ਪੜਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇੱਕ ਐਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਖੋਜ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਸਿਰਫ ਉਸ ਦੀ ਮਰ ਰਹੀ ਮਾਂ ਨੇ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।ਇਹ ਭੇਦ ਨਾਵਲ ਦੇ ਅੱਧ ਵਿਚਕਾਰ ਜਾ ਕੇ ਖੁੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੂਲੀਅਨ ਕਰਕਸ ਖੁਦ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਦੀ ਮਾਂ ਸੂਫੀਆ ਕਰਕਸ ਦਾ ਪਤੀ ਉਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ।

 

ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਕਾਫੀ ਪਾਤਰ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੇਖਕ ਕਰਕਸ ਨਾਲ ਇੰਨੇ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਵੀ ਉਹ ਕਰਕਸ ਦੀ ਮਿਸਟਰੀ ਦੇ ਘੇਰੇ ਤੋਂ ਬਹਾਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਗੱਲ ਜੋ ਕਦੇ ਕਦੇ ਮੈਨੂੰ ਰੜਕੀ ਉਹ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤੇ ਕਿਤੇ ਉਹ ਕਮਿਊਨਿਸਟਾਂ,ਸਟੇਟ ਅਤੇ ਫਾਸਿਸਟਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਰੱਸੇ ਬੰਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਫੋਨ ਦੇ ਇਸ ਨਾਵਲ ਵਿੱਚ ਇੰਝ ਵੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਡੈਨੀਅਲ ਅਤੇ ਕਰਕਸ ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ ਹੀ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਦੋ ਸਿਰੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੇਲ ਕਹਾਣੀ ਦੇ ਪੂਰਨ ਹੋਣ ਲਈ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ  ਕਾਫੀ ਸਾਮਨਤਾਵਾਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਰਕਸ ਦੀ ਦੁਖਾਂਤ ਪ੍ਰੇਮ ਕਹਾਣੀ ਤੋ ਸਬਕ  ਲੈਂਦੇ ਹੀ ਡੈਨੀਅਲ ਦੁਆਰਾ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦੁਖਾਂਤ ਨਹੀਂ ਵਾਪਰਨ ਦਿੰਦਾ।ਇਸ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕਿਤਾਬਾਂ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਕਦੇ ਇੱਕ ਗਾਈਡ ਵੀ ਹੁੰਦੀਆ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰਹਿਨੁਮਾਈ ਵਿੱਚ ਇਨਸਾਨ ਪਿਛਲੇ ਕਾਲ ਦੀਆ ਗ਼ਲਤੀਆਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਸਿੱਖ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਇਦ ਇਹੀ ਇਸ ਨਾਵਲ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਹਤਰੀਨ ਸੁਨੇਹਾ ਵੀ ਹੈ।